Салауатты өмір салты — денсаулық пен ұзақ өмір сүрудің негізі
Салауатты өмір салты (СӨС) — денсаулықты сақтау мен нығайтуға, аурулардың алдын алуға және өмір сапасын арттыруға бағытталған әдеттер мен күнделікті әрекеттердің жиынтығы. Салауатты өмір салты қағидаттарын ұстану жүрек-қан тамырлары аурулары, қант диабеті, онкологиялық аурулар, семіздік және басқа да созылмалы жұқпалы емес аурулардың даму қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.
Салауатты өмір салтының негізгі қағидаттары
Рационалды тамақтану
- көкөністерді, жемістерді, тұтас дәнді өнімдерді және майсыз ақуыз өнімдерін көбірек тұтыныңыз;
- қантты, тұзды, қаныққан майларды және жоғары дәрежеде өңделген өнімдерді шектеңіз;
- тамақтану режимін сақтаңыз және порция мөлшерін бақылаңыз;
- жеткілікті ішу режимін қолданыңыз.
Физикалық белсенділік Тұрақты физикалық белсенділік жүрек-қан тамырлары жүйесін нығайтуға, қалыпты салмақты сақтауға, көңіл-күйді жақсартуға және созылмалы аурулардың даму қаупін төмендетуге ықпал етеді. Ересектерге аптасына кемінде 150–300 минут орташа немесе 75–150 минут қарқынды физикалық белсенділік, сондай-ақ аптасына кемінде екі рет бұлшықеттерді нығайтуға арналған жаттығулар ұсынылады.
Зиянды әдеттерден бас тарту Шылым шегу, алкоголь және психоактивті заттарды тұтыну ағзаның барлық дерлік органдары мен жүйелеріне теріс әсер етеді. Зиянды әдеттерден бас тарту ауыр аурулардың даму қаупін айтарлықтай төмендетеді және өмір сүру ұзақтығын арттырады.
Толыққанды ұйқы Ересек адамға тәулігіне 7–9 сағат ұйықтау ұсынылады. Толыққанды ұйқы ағзаны қалпына келтіруге, иммунитетті нығайтуға және психоэмоционалдық жағдайды жақсартуға ықпал етеді.
Психикалық денсаулық Эмоционалдық әл-ауқатқа назар аудару маңызды:
- жұмыс пен демалыс арасындағы тепе-теңдікті сақтау;
- отбасымен және жақындарымен үнемі уақыт өткізу;
- демалыс пен сүйікті істерге уақыт табу;
- психологиялық қиындықтар туындаған кезде мамандарға уақтылы көмек сұрап жүгіну.
Профилактикалық медициналық тексерулер Тіпті өзін-өзі сезіну жақсы болған кезде де үнемі профилактикалық тексерулерден, скринингтік зерттеулерден және созылмалы аурулар болған жағдайда диспансерлік бақылаудан өту ұсынылады. Ауруларды ерте анықтау емдеу тиімділігін айтарлықтай арттырады және асқынулардың даму қаупін төмендетіреді.
Вакцинация Иммундау жұқпалы аурулардың алдын алудың ең тиімді әдістерінің бірі болып табылады. Профилактикалық екпелердің Ұлттық күнтізбесін сақтау балалар мен ересектердің денсаулығын қорғауға көмектеседі.
Қауіп факторларын бақылау Үнемі бақылаңыз:
- артериялық қысымды;
- қандағы қант деңгейін;
- холестерин деңгейін;
- дене салмағын және дене салмағының индексін;
- бел шеңберін.
Ауытқулар анықталған жағдайда дәрігерге уақтылы қаралыңыз.
Біздің ұсыныстар
Денсаулықты сақтау пайдалы әдеттерді күн сайын таңдаудан басталады. Дұрыс тамақтану, жеткілікті физикалық белсенділік, зиянды әдеттерден бас тарту, толыққанды ұйқы және тұрақты профилактикалық тексерулер ұзақ жылдар бойы белсенділікті, еңбекке қабілеттілікті және жоғары өмір сапасын сақтауға көмектеседі.
Денсаулықтарыңызды сақтаңыздар — ол бақытты әрі толыққанды өмірдің ең құнды негізі болып табылады!

